Rwy’n fargyfreithiwr newydd gymhwyso yn Civitas Chambers yng Nghaerdydd, lle rydym yn arbenigo’n gyfan gwbl mewn cyfraith sifil. Yn fy marn i, mae cyfraith sifil yn ymwneud yn ei hanfod â helpu pobl i ddatrys eu problemau bob dydd, boed hynny gyda chymydog, busnes, neu hyd yn oed y llywodraeth.
​
Mae fy ymarfer yn ymestyn ar draws ystod eang o feysydd sifil, o ymddygiad yr heddlu a gorchmynion diogelu rhag stelcian, i enillion troseddol, anghydfodau tir, apeliadau mewnfudo yn erbyn y Swyddfa Gartref, hawliadau anafiadau personol, ac anghytundebau contract.
Crynodeb o'r rôl
Beth sy'n gwneud y swydd yma'n arbennig?
Ar wahân i’r gwaith ei hun a bod yn y llys, yr hyn rwy’n ei garu hefyd am fod yn fargyfreithiwr yw’r annibyniaeth a’r hyblygrwydd mae’n ei gynnig. Rwy’n rheoli fy nyddiadur fy hun heb orfod gofyn am ganiatâd i gymryd amser i ffwrdd. Fel rhiant i blentyn tair oed, mae’r rhyddid hwnnw’n amhrisiadwy. Os bydd gwrandawiad yn gorffen yn gynnar neu os oes gennyf fater byr yn y bore yn unig, efallai y gallaf ei gasglu o’r feithrinfa neu fwynhau ychydig o amser i mi fy hun cyn mynd adref.
​
Wrth gwrs, mae’r swydd yn gofyn am ymrwymiad a threfn. Rwy’n dechrau’n gynnar y rhan fwyaf o ddyddiau, hyd yn oed pan nad wyf yn y llys, gan fy mod yn gweithio orau yn y boreau ac yn hoffi adolygu popeth cyn ymddangos gerbron barnwr. Mae paratoi’n hanfodol, ac mae arnoch y ddyletswydd honno tuag at eich cleientiaid, ond dros amser rydych yn dod yn fwyfwy effeithlon wrth i chi feithrin hyder yn eich meysydd ymarfer. Erbyn hyn, anaml iawn y bydd angen i mi weithio gyda’r nos neu ar benwythnosau. Daw’r gwaith mewn brigau a gostyngiadau, ac nid yw un wythnos byth yr un fath â’r llall, ond mae bob amser yn reolaethol ac ymhell o fod yn ddiflas. Nid oes dim yn cymharu â’r boddhad o gerdded allan o’r llys gyda chanlyniad gwych i gleient.
Trefn Diwrnod Arferol
Nid oes y fath beth â diwrnod “nodweddiadol” fel bargyfreithiwr gan fod pob diwrnod yn wahanol. Ar fy lefel i, mae’r gwaith yn gydbwysedd da rhwng amser yn y llys ac amser yn y Siambrau. Rhai wythnosau byddaf yn y llys bob dydd; wythnosau eraill cânt eu treulio’n paratoi ar gyfer gwrandawiadau, yn drafftio dogfennau llys, neu’n ysgrifennu barn gyfreithiol.
​
Mae’r math o waith llys rwy’n ei wneud yn amrywiol iawn. Mae rhai yn geisiadau byr sy’n para awr neu ddwy, megis ceisio neu herio’r defnydd o dystiolaeth arbenigol, gwneud cais am ddatgeliad, neu wneud cais am ryddhad rhag sancsiynau pan nad yw un ochr wedi cydymffurfio â chyfarwyddiadau’r llys. Rwyf hefyd yn ymddangos yn aml mewn gwrandawiadau cyfarwyddiadau, dyrannu a rheoli achosion, lle mae’r llys yn penderfynu a yw hawliad yn perthyn i’r trac hawliadau bach, y trac cyflym neu’r amldrac, ac yn nodi’r camau y mae’n rhaid i bob ochr eu cymryd cyn treial. Gall y gwrandawiadau hyn fod yn ddwys ac weithiau’n eithaf tanbaid gan fod goblygiadau costau yn aml yn y fantol a dim ond ychydig o amser sydd i berswadio’r barnwr, ond rwy’n mwynhau’r her yn fawr. Yn aml, yn y gwrandawiadau hyn y teimlaf y gallaf gael effaith sylweddol ar gyfeiriad yr achos, ac mae angen i eiriolaeth bargyfreithiwr fod yn hynod o barod, cryno, strategol a pherswadiol.
​
Rwyf hefyd yn cynnal treialon, a all bara unrhyw beth o 90 munud i sawl diwrnod. Mae treialon yn anrhagweladwy, gan ddibynnu’n aml ar gryfder tystiolaeth tystion. Yn y treialon y cewch gyfle i groesholi, sy’n brofiad hynod ddiddorol – profi eu tystiolaeth drwy geisio eu harwain i fagl, datgelu eu gwendidau, ac weithiau gwylio achos yr ochr arall yn dadfeilio o dan gwestiynu. Nid yw mor bleserus, wrth gwrs, pan mai eich achos chi sy’n dadfeilio o flaen eich llygaid, ond mae hynny’n rhan annatod o’r gwaith, ac mae’n gallu digwydd.
Llwybr Gyrfa
Bar Professional Training Course, Law
Prifysgol Gorllewin Lloegr
2019-2021
Masters in Science by Research
Prifysgol De Cymru
2017-2018
A Realist Evaluation of a domestic abuse programme for children with Additional Learning Needs.
Master of Laws - LLM
Prifysgol Warwick
2014-2015
International Development Law & Human Rights
Bachelor's Degree - LLB Law
Prifysgol Aberystwyth
2011-2015
*Mae geiriau Catrin wedi eu cyfiaethu o'r Saesneg.